Choinkowe propozycje 2019

Dałam już wyraz temu, co myślę o książkowych prezentach. Mimo wszystko, będę obstawać za tym, by takie upominki czynić. Sobie i komu się tylko da! Były już propozycje mikołajkowe, wcześniej sezonowe (zimowe, wiosenne, letnie, jesienne), będące reakcją na to, czym stał dany sezon, rok. Dlatego teraz będzie inaczej, bardziej uniwersalnie.

Niniejszą listę propozycji tworzą dzieła, które – oczywiście według Bałwochwalnii – po prostu warto czytać, znać, do których warto stale wracać, by odkrywać je na nowo, które warto mieć w swoim domu, mieszkaniu, na swojej półce. Bo po prostu wzbogacają. Dlatego są idealne na prezent dla każdego!!!

Poniższa lista propozycji to niejako ciąg dalszy list z poprzednich lat, które zestawiały znakomite dzieła literatury powszechnej i polskiej. Tym jednak razem będą to, z przyczyn oczywistych (Nagroda Nobla dla Olgi Tokarczuk), dzieła laureatek tej najważniejszej nagrody w świecie literackim.

Nagrodę przyznano po raz pierwszy w roku 1901. Od tamtej pory minął ponad wiek, a wśród zacnego grona literatów wyróżnionych tym laurem znalazło się piętnaście kobiet.  Po raz pierwszy literackiego Nobla otrzymała kobieta w 1909. Sto dziesięć lat później kolejna laureatka wydobyła z czeluści pamięci ten istotny fakt i przywołała zapomniane nazwisko pierwszej noblistki literackiej.

Zespół Bałwochwalnii uznał, że to doskonała okazja, by przypomnieć sobie i innym – odkryć, wydobyć, pochylić się – te nazwiska i te tytuły, o których swego czasu było głośno.

Nazwisk nie ma wiele, samych dzieł jest jednak dość sporo i stanowią wykwintną strawę dla ducha. Cóż za uczta!? Z tej obfitości można wybrać wspaniały prezent dla kogoś, kogo chcemy obdarować czymś wyjątkowym (nie wyłączając siebie).

Laureatki literackiego Nobla*:

  1. Selma Lagerlöf – Nobel 1909 – „Gösta Berling”, „Związki niewidzialne”, „Dziwy Antychrysta”, „Jerozolima”, „Legendy Chrystusowe”, „Cudowna podróż”, „Skarb pana Arnego”, „Ojczyzna Liljekrony”, „Niewidzialny woźnica”, „Tętniące serce”, „Pierścień generała”, „Charlota Loewensköld”, „Anna Swärd”.
  2. Grazia Deledda – Nobel 1926 – „Annalena Bilsini”.
  3. Sigrid Undset – Nobel 1928 – „Pani Marta Qulie”, „Szczęśliwy wiek”, „Młodość”, „Wiga-Ljot i Wigdis”, „Jenny”, „Wiosna”, „Kobiecy punkt widzenia”, „Krystyna, córka Lavransa”, „Legenda o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu”, „Olaf, syn Auduna”, „Propaganda katolicka”, „Etapy I-II”, „Krzak gorejący”, „Wierna żona”, „Norwescy święci”, „Madame Dorothea”.
  4. Pearl Sydenstricker Buck – Nobel 1938 – „Wiatr ze wschodu, wiatr z zachodu”, trylogia: „Łaskawa ziemia”, „Synowie”, „Dom w ruinie”, „Matka”, „To dumne serce”, „Smocze ziarno”, „Pałac kobiet”, „W stronę życia”, „Peonia. Powieść o Chinach”, „Wielcy ludzie”, „Ukryty kwiat”, „Cesarzowa”, „Ta trzcina żyje”, „Trzy córki pani Liang”.
  5. Gabriela Mistral – 1945 – „Sonety śmierci”, „Niepocieszenie”, „Czułość”, „Karczowanie”, „Tłocznia”.
  6. Nelly Sachs – Nobel 1966 – „Legendy i opowieści”, „W mieszkaniach śmierci”, „Ciemnienie gwiazd”, „I nikt nie wie co dalej”, „Ucieczka i przemiana”, „Znaki na piasku”, „Misteria o cierpieniach Izraela”, „Podróż w bezpył”, „Śmierć jeszcze cieszy się życiem”, „Poszukiwanie żywych”.
  7. Nadine Gordimer – Nobel 1991 – „Świat obcych ludzi”, „Gość honorowy”, „Zachować swój świat” (lub „Trudny wybór”), „Zapach kwiatów i śmierci”, „Córka Burgera”, „Ludzie Julya”, „Nikt ze mną nie pójdzie”, „Broń domowa”, „Zrozumieć życie”.
  8. Toni Morrison – Nobel 1993 – „Jazz”, „Raj”, „Odruch serca”, „Dom”, „Miłość”, „Najbardziej niebieskie oko”, „Umiłowana”, „Pieśń Salomonowa”, „Skóra”, „Kto jest górą? Lew czy Mysz?”.
  9. Wisława Szymborska – Nobel 1996 – „Dlatego żyjemy”, „Pytania zadawane sobie”, „Wołanie do Yeti”, „Sól”, „Sto pociech”, „Wszelki wypadek”, „Wielka liczba”, „Ludzie na moście”, „Koniec i początek”, „Chwila”, „Dwukropek”, „Tutaj”, „Wystarczy”, „Czarna piosenka”, „Lektury nadobowiązkowe”, „Rymowanki dla dużych dzieci”, „Błysk rewolwru”.
  10. Elfriede Jelinek – Nobel 2004 – „jesteśmy przynętą, kochanie!”, „Amatorki”, „Wykluczeni”, „Pianistka”, „Pożądanie”, „Dzieci umarłych”, „Żądza”, „Zazdrość”, „Babel. Podróż zimowa”, „Choroba, albo współczesne kobiety”.
  11. Doris Lessing – Nobel 2007 – „Trawa śpiewa”, „Martha Quest”, „Mrowisko”, „Odpowiednie małżeństwo”, „Fala po burzy”, „Czas nadziei”, „Miasto o czterech bramach”, „Złoty notes”, „Mężczyzna i dwie kobiety”, „Opowieści afrykańskie”, „O kotach”, „Przed zstąpieniem do piekieł”, „Lato przed zmierzchem”, „Drugie opowieści afrykańskie”, „Pamiętnik przetrwania”, „Pokój nr 19”, „Dobra terrorystka”, „Piąte dziecko”, „Pod skórą”, „Spacer w cieniu”, „Znów ta miłość”, „Mara i Dann”, „Podróż Bena”, „Dwie kobiety”, „Szczelina”, „Alfred i Emily”.
  12. Herta Müller – Nobel 2009 – „Sercątko”, „Dziś wolałabym siebie nie spotkać”, „Lis już wtedy był myśliwym”, „Król kłania się i zabija”, „Niziny”, „Człowiek jest tylko bażantem na tym świecie”, „Głód i jedwab”, „Huśtawka oddechu”, „Nadal ten sam śnieg i nadal ten sam wujek”.
  13. Alice Munro – Nobel 2013 – „Taniec szczęśliwych cieni”, „Dziewczęta i kobiety”, „Coś, o czym chciałabym ci powiedzieć”, „Za kogo ty się uważasz?”, „Księżyce Jowisza”, „Odcienie miłości”, „Przyjaciółka z młodości”, „Jawne tajemnice”, „Miłość dobrej kobiety”, „Kocha, lubi, szanuje…”, „Uciekinierka”, „Widok z Castle Rock”, „Zbyt wiele szczęścia”, „Drogie życie”.
  14. Swiatłana Aleksijewicz – Nobel 2015 – „Wojna nie ma w sobie nic z kobiety”, „Ostatni świadkowie. Utwory solowe na głos dziecięcy”, „Ołowiane żołnierzyki” (lub „Cynkowi chłopcy”), „Krzyk Czarnobyla” (lub „Czarnobylska modlitwa”), „Czasy secondhand. Koniec czerwonego człowieka”, „Urzeczeni śmiercią”.
  15. Olga Tokarczuk – Nobel 2018 – „Podróż ludzi Księgi”, „E.E.”, „Prawiek i inne czasy”, „Szafa”, „Dom dzienny, dom nocny”, „Opowieści wigilijne”, „Lalka i perła”, „Gra na wielu bębenkach”, „Ostatnie historie”, „Anna In w grobowcach świata”, „Bieguni”, „Prowadź swój pług przez kości umarłych”, „Moment niedźwiedzia”, „Księgi Jakubowe”, „Zgubiona dusza”, „Opowiadania bizarne”.

Ekscytujących świąt!!!

Ps. Dzisiejsza nota pojawia się nieco za późno. Zespół Bałwochwalnii zdaje sobie z tego sprawę (niestety, ów zespół nie ma we krwi subordynacji), ale jest jeszcze kilka dni, by zdążyć zaopatrzyć się w wyjątkowy podarek tuż przed świętami. Z pewnością nie dotrze na czas jeśli zdecydujemy się na szperanie w sieci, ale są przecież i inne sposoby zdobycia takowego prezentu. Możemy na przykład porzucić na chwilę przedświąteczny harmider i wybrać się na relaksujący spacer, by po drodze wstąpić do jakiejś księgarni, która skrywa to i owo albo do jakiegoś antykwariatu i nieśpiesznie poszperać w zgromadzonych tam dobrach. Jest jeszcze jedna ewentualność – czeluście naszych półek, regałów! Z pewnością znajdzie się tam coś, czym będzie można podzielić się z innymi. Nikt przecież nie będzie miał za złe, że nie pachnie drukarnią tylko ewentualnie stęchlizną.

*Oficjalna strona Nagrody Nobla, https://www.nobelprize.org/ oraz doceniana przez polską noblistkę Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Laureatki_Nagrody_Nobla.