Kartoteka – Eliza Orzeszkowa

Polska pisarka, publicystka, pozytywistka, działaczka polityczna i społeczna, ówczesna skandalistka (rozwódka żyjąca w związku przez długie lata bez ślubu), współwłaścicielka księgarni i wypożyczalni wydawniczej, jedna z pierwszych polskich kobiet, które publicznie wypowiadały się w sprawie emancypacji, „matka-założycielka polskiej myśli feministycznej”, patronka (obok Marii Konopnickiej) tajnej organizacji Koła Kobiet Korony i Litwy, autorka rozpraw (Kilka słów o kobietach, O kobiecie, O Żydach i kwestii żydowskiej), powieści (Cham, Nad Niemnem, Marta, Meir Ezofowicz), nowel i opowiadań (zbiory Melancholicy, Gloria victis) oraz bogatej korespondencji, dwukrotnie wysuwano jej kandydaturę do Nagrody Nobla.

Czytaj więcej

Kartoteka – Joanna Kulmowa

Polska poetka, pisarka, aktorka, autorka sztuk teatralnych, słuchowisk radiowych, utworów satyrycznych, scenariuszy telewizyjnych, piosenek, oratoriów, librett, misteriów religijnych, książek dla dzieci i młodzieży.

Czytaj więcej

Kartoteka – Narcyza Żmichowska

Polska powieściopisarka i poetka, nauczycielka, guwernantka, dydaktyk, pedagog, autorka programu nauczania dla dziewcząt, kolporterka, skazana za działalność konspiracyjną na więzienie, prekursorka feminizmu w Polsce („królowa pszczół” według Tadeusza Boya-Żeleńskiego), założycielka grupy „Entuzjastek”, zachęcająca do tworzenia „siostrzanych więzi” (idea tzw. „posiestrzenia”), autorka Poganki, nowoczesnej powieści szkatułkowej (budową przypomina postmodernistyczne eksperymenty dwudziestowieczne), a także korespondencji, która zasługuje na szczególną uwagę.

Czytaj więcej

Kartoteka – Pola Gojawiczyńska

Polska pisarka bardzo popularna w międzywojniu, działaczka niepodległościowa, autorka zekranizowanych autobiograficznych powieści (dylogii warszawskiej) Dziewczęta z Nowolipek i Rajska jabłoń, które przyniosły jej rozgłos, a także powieści Ziemia Elżbiety, poruszająca w swej twórczości wątki psychologiczne i społeczno-obyczajowe związane ze środowiskiem proletariackim  i drobnomieszczańskim Warszawy i Śląska.

Czytaj więcej

Kartoteka – Maria Komornicka

Polska poetka i pisarka doby Młodej Polski, także tłumaczka i krytyk literacki, współautorka manifestu literackiego Forpoczty, autorka Xięgi poezji idyllicznej, uznawana za niepokorną i bezkompromisową pisarkę, kobietę wyzwoloną, skłonną do prowokacji, o postępowych poglądach, szerokich horyzontach myślowych, przełamującej konwenanse, która nie godząc się na zastany stan rzeczy przemieniła się w mężczyznę. Po uznaniu jej przez rodzinę za obłąkaną, praktycznym ubezwłasnowolnieniu i wieloletnim zamknięciu w sanatoriach i szpitalach dla nerwowo chorych, została zapomniana jeszcze za życia i była przez dziesięciolecia nieobecna w kanonie historycznoliterackim. Pod koniec XX wieku Maria Janion opowiedziała się za poetką i należnym jej miejscem (wyraziła się przeciw jej patologizacji) i w wieku XXI zaszła istotna zmiana – poetka i jej twórczość znalazły się w kręgu zainteresowań wielu – krytyków feministycznych, badaczy LGBT, dziennikarzy, twórców filmowych i teatralnych.

Czytaj więcej