Błyski – „Pociąg linii M” – Patti Smith

Błyski

Idzie nowe

Bałwochwalica Jedna na dzień dobry przyjęła zasadę, że w Bałwochwalni będą pojawiać się noty o książkach, filmach, płytach, które są albo dobre, albo bardzo dobre – jej zdaniem oczywiście – i nic poniżej tego poziomu. Szybko jednak przekonała się, że istnieją książki, filmy, płyty, które nie są bardzo dobre, ani nawet dobre, a o których dwa słowa rzec musi, bo inaczej się udusi 😉 . Postanowiła więc zamieszczać też noty, które będą kontra. Mało tego, postanowiła też, że wprowadzi nowy cykl notatek – Błyski* – które pozwolą dać upust jej wewnętrznym potrzebom. Błyski będą pojawiać się pod wpływem impulsu, niespodziewanie, wtedy kiedy coś porazi, dotknie, błyśnie po prostu. Zatem do rzeczy!

BłyskiPociąg linii M – Patti Smith**

Listopadowy długi weekend spędziłam w doborowym towarzystwie, bo Patti Smith. A to za sprawą Pociągu linii M. Był to czas poruszający i inspirujący. Nie jest to książka dobra, żeby nie powiedzieć, że jest to książka po prostu zła. Ale mnie ujęła, poruszyła, dotknęła.

Patti Smith może wszystko i niczego też nie musi. Na pewno nie ze względu na innych, nie ze względu na swych odbiorców. Może ewentualnie ze względu na siebie. I Pociąg chyba właśnie ze względu na samą siebie popełniła – z wewnętrznej potrzeby, czy wręcz przymusu. I musiało jej wyjść to znakomicie, skoro poruszyła. Bo książka jest naprawdę przejmująca.

Z jednej strony trudno brnąć przez kolejne strony, bo to tekst irytujący, nieznośny wręcz, a z drugiej tego właśnie chcesz.

Wczoraj i dziś

Historia sześćdziesięciokilkuletniej kobiety, która tropi oznaki – coraz gęściej usiane – upływającego czasu, wciąga, interesuje. Bohaterka ta, narratorka i autorka w jednym, nie bardzo wie (choć nie jest to chyba do końca uświadomione) co ma ze sobą począć. Każdego więc dnia zmaga się ze swą codziennością. Każdy dzień jest też zderzeniem z tym, co albo należy już do przeszłość, albo powoli do niej odchodzi. Pozostały tylko samotność, pustka i wspomnienia. A z rzeczy materialnych – kawa, aparat fotograficzny, jakieś kartki do notatek, coś do pisania i płaszcz.

Czytelnik jest w tej codzienności głównej bohaterki zanurzony całkowicie. Karmi z nią jej koty, śni jej sny, oddaje się jej lekturom, snuje jej myśli, razem z nią wspomina, razem z nią podróżuje, razem z nią robi setki zdjęć, razem z nią wypija litry kawy, razem z nią je, razem z nią włóczy się po mieście, odwiedza bary, groby… I ściska go w środku. Z żalu, tęsknoty, bólu, jej bólu. Zastanawia go też spokój bijący ze stron tekstu, brak rozpaczy. Gdzie bunt? Dlaczego nie ma go? Jest akceptacja czy nieświadomość…? 

W Pociągu liczy się tu i teraz, teraźniejszość, ale ta skąpana w przeszłości, która choć odchodzi, to namacalnie trwa.

Pociąg linii M Patti Smith to książka w swym charakterze iście listopadowa! Polecam gorąco!

*Tytuł cyklu odnosi się bezpośrednio do tomu poetyckiego Julii Hartwig. Zob., Julia Hartwig, Błyski, Warszawa 2002.

**Patti Smith, Pociąg linii M, Wołowiec 2016, tytuł oryginalny – M Train, rok pierwszego wydania – 2015.

Mikołajkowe propozycje

Mikołajkowe propozycje

Czas najwyższy na mikołajkowe propozycje Bałwochwalicy Jednej!!!

Jako bałwochwalca literatury, to jest mól książkowy, powinnam rzec, że książka to najlepszy rodzaj podarku. Mało tego, nie tylko powinnam tak rzec, ale powinnam w to wierzyć i być święcie przekonana co do tego i uparcie twierdzić, że tak właśnie jest. Nie, powiem raczej coś wręcz przeciwnego. Łamię niepisany kodeks mola książkowego? Mam nadzieję, że moje wyjaśnienia mnie rozgrzeszą.

Jak książka może być najlepszym rodzajem prezentu dla kogoś, kto nie czyta? Dla jednej strony problemem będzie wybranie czegoś odpowiedniego, dla drugiej zaś – co z upominkiem takim począć? Bo z pewnością dla antymola książkowy podarek, jaki by nie był, nie będzie trafiony.

Jak książka może być najlepszym rodzajem prezentu dla mola książkowego? Dla jednej strony problemem będzie wybranie czegoś odpowiedniego, bo przecież on wszystko już przeczytał, dla drugiej zaś – co począć z upominkiem, który, jaki by nie był, nie będzie trafiony, bo albo już to czytał, albo takich książek nie czyta?

I co Ty na to?

No, jest pewna ewentualność! A nawet dwie!! Mól książkowy może albo ogłosić wszem i wobec listę tytułów, których jeszcze pożąda, albo… kupić sobie sam prezent książkowy!!! Wówczas książka jest idealnym upominkiem na każdą okazję i bez okazji!!! Ja stale korzystam właśnie z tej drugiej ewentualności 😉 .

Dla tych, którzy jednak uprą się, by sprezentować komuś na 6 grudnia książkę (ja uparta jestem i książki, jak tylko mogę, wciskam innym w prezencie) przygotowałam listę książkowych propozycji. Może komuś coś podpowiem, a nuż ułatwię mu zadanie!!!

Dla matek i córek, bo żadnej nie jest łatwo:
  • Mam na imię Lucy – Elizabeth Strout.
  • Oby cię matka urodziła – Vedrana Rudan.
Dla atletów, bo trzeba mieć siłę, by te książki podźwignąć:
Dla intelektualistolubów:
  • Dobrze się myśli literaturą – Ryszard Koziołek.
  • Sztuka powieści. Wywiady z pisarzami z The Paris Review”.
Dla szczęśliwców, by za bardzo nie odlecieli:
  • Wykluczeni – Artur Domosławski.
  • Sprawiedliwi zdrajcy. Sąsiedzi z Wołynia. Gdy jedni mordują, drudzy rzucają się by ratować – Witold Szabłowski.
  • Głód – Martin Caparros.
Dla związanych i tych co związani być planują, ku pokrzepieniu i przestrodze:
Dla amerykanolubów:
  • Śmieję się z bogami. Rozmowa z Fernandą Pivano – Charles Bukowski, Fernandą Pivano.
  • Pociąg linii M – Patti Smith.
  • Dziewczyny Emma Cline.
Dla maniaków:
  • Tomek Beksiński. Portret prawdziwy – Wiesław Weiss.
Dla wścibskich i podglądaczy, bo wiadomo, że życie innych ciekawsze:
  • Chleb prawie że powszedni. Kronika jednego życia – Zofia Stryjeńska.
  • Kobiety Witkacego. Metafizyczny harem – Małgorzata Czyńska.
  • Listy niezapomniane, tom 1-2 – Shaun Usher.

No i co? Widzisz tu coś dla swoich bliskich? A może dla siebie? Daj znać! 

Ekscytujących Mikołajek!!!

Ps. 1. Tytuły mogłabym dopisywać i dopisywać, ale lista ma Ci pomóc dokonać wyboru, a nie ten wybór utrudnić, poprzestałam więc na kilku. Jeśli Ci jednak mało, to odsyłam do noty z jesienną listą propozycji czytelniczych.

Ps. 2. Tytuły kategorii oczywiście traktuj z przymrużeniem oka, bo są dość surrealistyczne 😉 !

Człowiek i jego demony. „Manhattan” – Woody Allen

Manhattan
Fragment kadru z filmu „Manhattan”

Manhattan – reż. Woody Allen, USA,1979

  • DLA KOGO – dla tych, którzy chcą dać upust swej sentymentalnej naturze, dla romantyków, wrażliwców; dla tych, którzy potrafią słuchać, których męczą egzystencjalne kwestie; dla amatorów nietuzinkowego poczucia humoru, dla wielbicieli tego, co w kulturze amerykańskiej najlepsze
  • PO CO – by przenieść się w inną bajkę
  • MOJA OCENA – 6/6
Pierwsze koty za płoty

Do tegoż to reżysera musiałam dojrzeć. Po prostu moje pierwsze z nim zetknięcie nie obeszło mnie zupełnie. Zetknięcie jest tu pojęciem jak najbardziej adekwatnym, zdradzającym powierzchowność. Potok słów bez ładu i składu (na marginesie dodam, że teraz moją ulubioną kategorią filmów są te tak zwane przegadane, czyżby to za sprawą twórcy Klątwy skorpiona?). Ale nadszedł moment, że zasiadłam wygodnie przed ekranem i dałam się uwieść. Od tamtej pory jestem wiernym widzem Woody’ego Allena. I z niecierpliwością czekam na każdy kolejny jego film, choć niestety, to już nie to, ale to temat na osobną notę.

Albo albo

Wobec filmów Allena chyba nie można być obojętnym. Widz może jedynie zająć wobec nich postawę tylko albo albo – albo odpowiada mu allenowska estetyka i kupuje ją bez dwóch zdań, albo odrzuca ją całkowicie. Pośrednią postawę trudno przyjąć. Ja należę do tej pierwszej grupy. Odnajduję w tych filmach to, czego zwykle w filmach w ogóle szukam.

Mój Manhattan

Mam kilka obrazów Allena, które mogę oglądać bez końca. Jednym z nich jest Manhattan z roku 1979. Zanim go obejrzałam miałam już kilka innych allenowskich obrazów za sobą. I byłam zachwycona. Z każdym kolejnym obejrzanym filmem, który twórca popełnił, wchodziłam w ten specyficzny i jakże wciągający świat aż w końcu trafiłam na Manhattan. I o ile teraz nie do wszystkich obrazów Allena wracam (do tych po roku 2000 w ogóle), to do tego owszem. Bo?

To co najlepsze

Bo tu, jak w soczewce, skupione jest wszystko to, co u Allena najlepsze. Charakterystyczny dla reżysera styl, charakterystyczni dla reżysera bohaterowie, charakterystyczne dla reżysera środowisko, tło, charakterystyczne dla reżysera tematy, problemy. Wszystko z to humorem, ironią, dystansem, kpiną, goryczą, przy wnikliwej analizie, psychologii postaci. No i kwestie fundamentalnie dla ludzkiej egzystencji.

Film powstał prawie cztery dekady temu, mówi o tu i teraz tamtego czasu, mówi też o naszym tu i teraz. A może po prostu o uniwersalnym tu i teraz. Manhattan „[…] tropi duchowe niepokoje, pokazuje kryzys wartości, brak autentyczności w życiu wewnętrznym i stabilności uczuć. Skupia się więc na istotnych problemach egzystencjalnych i pomimo komediowego tonu prowadzi do istotnych konstatacji moralnych i filozoficznych”[1].

Allenowski bohater niedoskonały

U Allena najistotniejszy jest człowiek. Człowiek ze swoją naturą, psychiką, ze swoimi problemami, rozterkami, lękami, neurozami, fobiami, dziwactwami, nawykami. Człowiek ułomny, słaby, wrażliwy, któremu brak równowagi psychicznej, który próbuje dać radę mimo wszystko, który niezależnie od tego kim jest, musi mocować się z samym sobą, z innymi, z rzeczywistością. Walka ta nie może zakończyć się jego zwycięstwem. W najlepszym wypadku, jeśli nie zakończy się klęską, będzie po prostu trwać, bez końca.

Zepsute dziecko i jego demony

Główny bohater, nowojorczyk, a jakże, inteligent oczywiście, twórca, w wieku średnim, zmaga się ze swoimi demonami. Próbuje je udobruchać, przegonić, próbuje z nimi walczyć, zaprzyjaźnić się. Jest w tym wszystkim nieporadny, zagubiony, jak mały chłopiec. Bohaterowie drugoplanowi (poza siedemnastolatką, która zdaje się być tu najbardziej dojrzała), też są jak zepsute doszczętnie dzieci, które bawią się w życie. A zabawa ta jest okrutna, a jeśli nawet przynosi odrobinę radości, to bywa to niezauważone. Bodźców i pokus jest zbyt wiele. Może to zmierzać tylko w jedną stronę – ku zepsuciu i upadkowi.

Nowy Jork, Nowy Jork

Mamy tu jednak jeszcze jednego bohatera – Nowy Jork oczywiście, który uwieczniony został w sposób mistrzowski. Mam tu portret miasta, czarno-biały w klimacie starych filmów, z jego niemal wszystkimi symbolami. Uzupełnieniem jest muzyka George Gershwina, która dopowiada niedopowiedziane.

I właśnie na tle tego szczególnego miasta, albo może raczej w symbiozie z nim (bez niego człowiek nie byłby tym, kim jest), żyje główny bohater, który szuka… Czego? Ratunku dla samego siebie. Czy znajdzie? Czyżby była szansa?

Bałwochwalco sztuki, jeśli nie widziałeś, obejrzyj koniecznie!

inicjaly02


[1] Zygmunt Machwitz, Francis Ford Coppola i Woody Allen, http://www.akademiafilmowa.pl/program,19,42,7,Francis-Ford-Coppola-i-Woody-Allen.html, dostęp 13.11.2016.

BIBLIOGRAFIA

Podsumowanie miesiąca – wrzesień-październik 2016

Podsumowanie miesiąca - wrzesień-październikCzas na Bałwochwalicy Jednej podsumowanie miesiąca!

Uwielbiam planować i podsumowywać, choć nie jestem do końca pewna czy, aby na pewno jest to pozytywne zjawisko…? No, ale cóż, jest jak jest. Czas więc dać upust swoim skrzywieniom i co nieco podsumować, bo się podziało trochę – od pewnego czasu dni mijają w nowym rytmie i należy to odnotować, dając tym samym początek serii wpisów.

Dziś będzie dwa w jednym (bo trochę przysnęłam 😉 ), ale w przyszłości już nie – kolejne miesiące będą podsumowywane na bieżąco.

Wrzesień

Wydarzenia:

Tu tylko jedno prywatne, ale jak wielkie  😉

  • Otwarcie Bałwochwalni – siódmego dnia miesiąca – realizacji pewnego projektu, rozpisanego w głowie w każdym szczególe od pół roku. Wtedy to właśnie wszystko ruszyło. Kolejne dni to już publikacje, pierwsze dwie w odstępach dwutygodniowych, kolejne już tygodniowych (w każdą niedzielę) i oczywiście praca nad blogiem, by wszystko działało, by odpowiednio wyglądało – by wizja przybrała realny kształt. Te prace wciąż trwają i tu proszę o cierpliwość. Blog zapewne będzie ewoluował, zmieniał swoje oblicze, nieco pod względem treści, ale przede wszystkim formy, ale to z czasem.
Książki:

Książek we wrześniu nie było za wiele – czas pochłonęło otwarcie Bałwochwalni. Udało się jednak przeczytać bardzo dobre, zaległe bardziej bądź mniej, powieści (kolejność alfabetyczna):

  1. Cień eunucha – Jaume Cabré.
  2. Jaśnie pan – Jaume Cabré.
  3. Moja walka, cz. 4 – Karl Ove Knausgard.

Jestem fanką pana z Północy i rozkoszuję się jego megalomanią 😉 , a poczucie humoru Cabré mnie bawi, więc polecam!

Filmy:

Kiedy padnięta kończyłam pracę nad blogiem, sił starczało tylko na film. Było kilka obrazów dla mnie nowych, które okazały się rewelacyjne, nie obyło się też powrotu do uwielbianych starych rzeczy (kolejność alfabetyczna):

  1. Córka mojego kumpla – reż. Julian Farino, USA, 2011.
  2. Dziewczyna z pociągu – reż. André Téchiné, Francja, 2009.
  3. Julieta – reż. Pedro Almodóvar, Hiszpania, 2016.
  4. Manhattan – reż. Woody Allen, USA, 1979.
  5. Sztuki wyzwolone – reż. Josh Radnor, USA, 2012.
  6. W Hongkongu jest już jutro – reż. Emily Ting, Hongkong, USA, 2015.
  7. Z dystansu – reż. Tony Kaye, USA, 2011.

Pięć ostatnich musisz zobaczyć!!!

Muzyka:
  • CocoRosie – wciąż, niezmiennie.

Znasz? Jeśli nie, to koniecznie posłuchaj! Jeśli znasz i nie lubisz, to posłuchaj jeszcze raz 😉 !!!

Październik

Wydarzenia:

Ten miesiąc obfitował w doniosłe wydarzenia, których konsekwencje będziemy ponosić już zawsze (kolejność chronologiczna):

  • Śmierć Andrzeja Wajdy.
  • Literacki Nobel dla Boba Dylna.

Komentarz jest zbędny!

Książki:

No, w październiku już lepiej się zorganizowałam i przeczytałam kilka zaległych książek i kilka nowości, wszystkie godne uwagi według BJ oczywiście (kolejność alfabetyczna):

  1. Bracia Burgess – Elizabeth Strout.
  2. Dziewczyny Emma Cline.
  3. Genialna przyjaciółka – Elena Ferrante.
  4. Historia nowego nazwiska – Elena Ferrante.
  5. Historia ucieczki – Elena Ferrante.
  6. Historia zaginionej dziewczynki – Elena Ferrante,
  7. Maria Panna Nilu – Scholastique Mukasonga.

Polecam wszystkie powyższe tytuły!

Filmy:

Znalazł się też czas na filmy i to intrygujące (kolejność alfabetyczna):

  1. Lolo – reż. Julie Delpy, Francja, 2105.
  2. Matka jest tylko jedna – reż. Paul Duddridge, USA, 2016.
  3. Modelka – reż. Mads Matthiesen, Dania, Polska, 2016.
  4. Słowo na M – reż. Michael Dowse, Irlandia, Kanada, 2013.
  5. The Meddler – reż. Lorene Scafaria, USA, 2016.

Wszystkie musisz zobaczyć!

Plus, oczywiście:

Muzyka:

No tu nic innego nie mogło się pojawić:

  • Bob Dylan i już!

Podsumowując – wrzesień i październik 2016 to był czas ekscytujący. Działo się 🙂 🙂 🙂 , a i przeczytane książki oraz obejrzane filmy dostarczyły ogromnej przyjemności. Polecam rzeczy, które powyżej wymieniłam!!! Założę się, że znajdziesz coś dla siebie!!!

Inicjały02

 

Andrzej Wajda – résumé

Andrzej Wajda
Andrzej Wajda, 1874*

Andrzej Wajda

– to historia polskiego kina i filmu, to także historia polskiego plakatu i historia Polski.

Przegląd jego filmów gwarantuje więc szereg doznań, na wielu poziomach.

Zapraszam więc i Ciebie do tej przygody. Daj się wciągnąć…

Filmy**:

 
  1. 1954 – Pokolenie – dramat, wojenny, psychologiczny; kinowy debiut Wajdy; ekranizacja powieści Bohdana Czeszki pod tym samym tytułem.
  2. 1956 – Kanał – dramat, wojenny; ekranizacja opowiadania Jerzego Stefana Stawińskiego pod tym samym tytułem.
  3. 1958 – Popiół i diament – dramat, psychologiczny, polityczny; adaptacja powieści Jerzego Andrzejewskiego pod tym samym tytułem.
  4. 1959 – Lotna – dramat, wojenny; adaptacja opowiadania Wojciecha Żukrowskiego pod tym samym tytułem.
  5. 1960 – Niewinni czarodzieje – dramat, psychologiczny.
  6. 1961 – Samson – dramat, wojenny, psychologiczny; adaptacja powieści Kazimierza Brandysa pod tym samym tytułem.
  7. 1962 – Powiatowa lady Makbet – obyczajowy; ekranizacja powieści Nikołaja Leskowa pod tym samym tytułem.
  8. 1962 – Miłość dwudziestolatków – film nowelowy; Warszawa, reż. Andrzej Wajda.
  9. 1965 – Popioły – dramat, historyczny, kostiumowy; ekranizacja powieści Stefana Żeromskiego pod tym samym tytułem.
  10. 1967 – Bramy raju – dramat; ekranizacja powieści Jerzego Andrzejewskiego pod tym samym tytułem.
  11. 1968 – Przekładaniec – nowela filmowa, komedia science fiction.
  12. 1968 – Wszystko na sprzedaż – dramat.
  13. 1969 – Polowanie na muchy – satyra.
  14. 1970 – Krajobraz po bitwie – dramat, obyczajowy; adaptacja opowiadania Tadeusza Borowskiego Bitwa pod Grunwaldem.
  15. 1970 – Brzezina – dramat, psychologiczny; telewizyjna adaptacja opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza pod tym samym tytułem.
  16. 1971 – Piłat i inni – dramat; telewizyjna adaptacja wątku powieści Michaiła Bułhakowa Mistrz i Małgorzata.
  17. 1972 – Wesele – dramat, kostiumowy; ekranizacja dramatu Stanisława Wyspiańskiego pod tym samym tytułem.
  18. 1974 – Ziemia obiecana – obyczajowy; adaptacja powieści Władysława Reymonta pod tym samym tytułem.
  19. 1976 – Smuga cienia – dramat, psychologiczny; adaptacja powieści Josepha Conrada pod tym samym tytułem.
  20. 1976 – Człowiek z marmuru – dramat, obyczajowy, polityczny.
  21. 1978 – Bez znieczulenia – dramat, obyczajowy, polityczny.
  22. 1979 – Panny z Wilka – dramat, obyczajowy, psychologiczny; ekranizacja opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza pod tym samym tytułem.
  23. 1979 – Dyrygent – dramat, obyczajowy, psychologiczny; ekranizacja opowiadania Andrzeja Kijowskiego pod tym samym tytułem.
  24. 1981 – Człowiek z żelaza – dramat, obyczajowy, polityczny; kontynuacja Człowieka z marmuru.
  25. 1982 – Danton – dramat, historyczny, biograficzny; ekranizacja dramatu Stanisławy Przybyszewskiej Sprawa Dantona.
  26. 1983 – Miłość w Niemczech – dramat, wojenny; adaptacja powieści Rolfa Hochhutha pod tym samym tytułem.
  27. 1985 – Kronika wypadków miłosnych – dramat, obyczajowy, psychologiczny; ekranizacja powieści Tadeusza Konwickiego pod tym samym tytułem.
  28. 1988 – Biesy – dramat, psychologiczny; adaptacja powieści Fiodora Dostojewskiego pod tym samym tytułem.
  29. 1990 – Korczak – dramat, wojenny, biograficzny.
  30. 1992 – Pierścionek z orłem w koronie – dramat, wojenny; adaptacja powieści Aleksandra Ścibora-Rylskiego Pierścionek z końskiego włosia.
  31. 1994 – Nastazja – dramat; adaptacja powieści Fiodora Dostojewskiego Idiota.
  32. 1995 – Wielki Tydzień – dramat, wojenny, psychologiczny; adaptacja opowiadania Jerzego Andrzejewskiego pod tym samym tytułem.
  33. 1996 – Panna Nikt – dramat, psychologiczny; ekranizacja powieści Tomka Tryzny pod tym samym tytułem.
  34. 1999 – Pan Tadeusz – dramat, kostiumowy; adaptacja epopei Adama Mickiewicza pod tym samym tytułem.
  35. 2000 – Wyrok na Franciszka Kłosa – dramat, wojenny; telewizyjna adaptacja powieści Stanisława Rembka pod tym samym tytułem.
  36. 2002 – Zemsta – komedia, kostiumowy; adaptacja komedii Aleksandra Fredry pod tym samym tytułem.
  37. 2005 – Solidarność, Solidarność… – film nowelowy; Człowiek z nadziei, reż. Andrzej Wajda.
  38. 2007 – Katyń – dramat wojenny.
  39. 2009 – Tatarak – dramat, obyczajowy; adaptacja opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza pod tym samym tytule.
  40. 2013 – Wałęsa. Człowiek z nadziei – dramat, biograficzny.
  41. 2016 – Powidoki – inspirowany biografią Władysława Strzemińskiego.

Ps. Powyższe zestawienie należy chyba do tej kategorii, co tabliczka mnożenia – nie znać nie uchodzi 😉 !!

*Autor nieznany – zeskanowane z Kalendarium Polskiego 1944-1984, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa, Polska, 1987, domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10699372, dostęp 29.10.2016.

**Zestawienie uwzględnia daty produkcji filmów (nie premier).


BIBLIOGRAFIA